Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου Καλτεζών

Το Κοινοβούλιο του Εικοσιένα: Εκεί όπου η Ελευθερία Ορκίστηκε κάτω από τον Τρούλο του Αγίου Νικολάου

Η Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου Καλτεζών αποτελεί ένα από τα πιο ιστορικά, εμβληματικά και εθνικά φορτισμένα θρησκευτικά μνημεία ολόκληρης της Αρκαδίας. Βρίσκεται στα νότια όρια του νομού με τη Λακωνία, τοποθετημένη επάνω σε έναν καταπράσινο γήλοφο στις παρυφές του χωριού Καλτεζές. Το συγκλονιστικό πλεονέκτημα του μοναστηριού είναι η ίδια η πολιτική του ταυτότητα: δεν πρόκειται απλώς για έναν απομονωμένο χώρο λατρείας, αλλά για το πρώτο άτυπο «κυβερνείο» της Επαναστατημένης Ελλάδας, κάνοντας την περιήγηση μια συγκλονιστική εμπειρία-ταξίδι στα θεμέλια της σύγχρονης ελληνικής διοίκησης.

• O Αρχιτεκτονικός & Καλλιτεχνικός Χαρακτήρας: Μια μνημειακή σύλληψη πελοποννησιακής φρουριακής δομής. Αν και η παράδοση αναφέρει την εύρεση της εικόνας το 1696 από τον μοναχό Ανανία, το συγκρότημα πήρε τη σημερινή του μορφή κατά τον 18ο αιώνα. Η μονή ξεχωρίζει για την κλειστή, οχυρωματική της διάταξη γύρω από μια εσωτερική αυλή, όπου οι πέτρινοι τοίχοι προστάτευαν τους μοναχούς από τις τουρκικές επιδρομές. Το Καθολικό είναι ένας κομψός σταυρεπίστεγος ναός με τρούλο, ενώ στην κεντρική πύλη δεσπόζει η μαρμάρινη πλάκα που μνημονεύει το κορυφαίο ιστορικό γεγονός που σφράγισε τον χώρο.
• Κατάλληλος για: Λάτρεις της Ελληνικής Επανάστασης και της πολιτικής ιστορίας που αναζητούν τα σημεία όπου γεννήθηκε το ελληνικό κράτος. Ταξιδιώτες που αναζητούν «κρυμμένα διαμάντια» σε ήσυχα, αυθεντικά αγροτικά τοπία. Στο μοναστήρι προστατεύεται η μνήμη της πρώτης εθνικής διοίκησης. Εδώ, στις 26 Μαΐου 1821, συγκεντρώθηκαν οι σημαντικότεροι πρόκριτοι και οπλαρχηγοί του Αγώνα και συνέστησαν την Πρώτη Πελοποννησιακή Γερουσιά (Συνέλευση των Καλτεζών). Στον χώρο φυλάσσεται η μνήμη της ορκωμοσίας των γερουσιαστών, ενώ λόγω αυτής της προσφοράς η μονή λειτούργησε ως πυριτιδαποθήκη και τελικά πυρπολήθηκε από τον Ιμπραήμ Πασά το 1825.
• Υποδομές: Ιστορικός χώρος που βρίσκεται σε φάση δυναμικής αναγέννησης. Μετά από μια περίοδο ερήμωσης, από το 2022 εγκαταστάθηκε νέα ανδρώα αδελφότητα και το Υπουργείο Πολιτισμού ξεκίνησε εκτενή έργα διάσωσης και αποκατάστασης των ιστορικών κελιών και του βουλευτηρίου. Το μοναστήρι διαθέτει βασική ενημερωτική σήμανση, τουαλέτες και φιλόξενη αυλή περιτριγυρισμένη από πεύκα και βελανιδιές. Λόγω της επίπεδης διαμόρφωσης της εσωτερικής πλατείας, ο χώρος προσφέρει ικανοποιητική βατότητα για τους επισκέπτες.
• Πρόσβαση: Πανεύκολη οδικώς, μέσα από ένα ήρεμο, αγροτικό δίκτυο. Απέχει περίπου 35 λεπτά (31 χλμ.) νότια από την Τρίπολη και μόλις 12 χλμ. από την Κάτω Ασέα. Η πρόσβαση γίνεται μέσω της Εθνικής Οδού Τρίπολης-Σπάρτης, ακολουθώντας τη σήμανση προς Ασέα και στη συνέχεια τον ασφαλτοστρωμένο επαρχιακό δρόμο που οδηγεί κατευθείαν στην πύλη της μονής. Ακριβώς έξω από τα τείχη διατίθεται άνετος, δωρεάν χώρος στάθμευσης.